Mực nước giảm đang khiến Biển Chết mất dần khả năng tự làm mát. Độ mặn tăng cao làm quá trình bốc hơi suy yếu, khiến nước còn lại giữ nhiều nhiệt hơn.

Đây là phát hiện đáng chú ý trong nghiên cứu của nhóm khoa học do Emmanuel Guillerm thuộc Trung tâm khoa học địa chất GFZ Helmholtz (Đức) và Đại học Binghamton (Mỹ) dẫn đầu, được công bố trên Science Advances và ScienceAlert đưa tin ngày 7/10.

Biển Chết là hồ nước mặn nằm giữa Jordan ở phía đông và Israel cùng Bờ Tây ở phía tây. Không giống nhiều hồ lớn khác, Biển Chết không có lối thoát tự nhiên. Mực nước phụ thuộc vào sự cân bằng giữa lượng nước chảy vào và lượng nước bị mất qua quá trình bốc hơi.

Trong nhiều thập niên, các dòng nước cung cấp cho Biển Chết đã bị chuyển hướng để phục vụ nhu cầu của con người. Lượng nước đổ vào giảm khiến mực nước hồ hạ xuống đáng kể, đồng thời muối trong phần nước còn lại ngày càng cô đặc.

Các nhà nghiên cứu cho rằng đây chính là yếu tố góp phần làm thay đổi cơ chế nhiệt của hồ. Khi nước bốc hơi, nhiệt lượng được đưa từ mặt nước vào khí quyển, giúp phần nước còn lại giảm nhiệt. Cơ chế này tương tự cách cơ thể con người hạ nhiệt thông qua việc tiết mồ hôi.

Tuy nhiên, nồng độ muối rất cao khiến nước Biển Chết khó bốc hơi hơn. Khi mực nước tiếp tục giảm, độ mặn lại tăng, làm quá trình bốc hơi kém hiệu quả hơn nữa. Nước trong hồ vì thế giữ lại nhiều nhiệt lượng.

Nhóm nghiên cứu đã xây dựng mô hình kết hợp các yếu tố gồm mực nước, nồng độ muối và trao đổi nhiệt. Mô hình được kiểm chứng bằng số liệu trong giai đoạn 2012-2015 và tái hiện được xu hướng nhiệt độ của Biển Chết từ năm 1979 đến 2019.

Kết quả cho thấy nhiệt độ tầng nước sâu đã tăng tới 2,8 độ C trong giai đoạn nghiên cứu. Điều này cho thấy tình trạng cạn nước không chỉ làm thay đổi diện tích hồ mà còn tác động đến hệ thống nhiệt bên trong Biển Chết.

Nhiệt cũng có thể truyền xuống các tầng nước sâu thông qua hiện tượng “salt fingering”. Vào mùa hè, nước mặt vừa ấm vừa mặn hơn phía dưới, trong khi vào mùa đông, sự xáo trộn của khí quyển giúp nhiệt tiếp tục được đưa xuống sâu.

Nếu dòng nước vào hồ tiếp tục bị ngừng hoàn toàn và các điều kiện khác không thay đổi, mô phỏng cho thấy mực nước có thể giảm khoảng 85 m vào năm 2100. Nhiệt độ nước có thể tăng 5-8 độ C tùy kịch bản phát thải. Theo nhóm nghiên cứu, khôi phục dòng nước ngọt có thể giúp ngăn vòng xoáy cạn nước và nóng lên. Đồng thời, các tinh thể muối trong hồ có thể lưu giữ dấu vết về nhiệt độ cổ đại, giúp giới khoa học tìm hiểu lịch sử của những vùng biển từng biến mất.

Thành Luân (tổng hợp)

Từ Khóa: