Nhiều người đang ngủ ngon bỗng tỉnh giấc lúc 3 giờ sáng, sau đó trằn trọc hàng giờ mà không thể ngủ lại, dẫn đến mệt mỏi, thiếu tỉnh táo vào ngày hôm sau.

Theo Tiến sĩ Michael A. Grandner, chuyên gia về giấc ngủ tại Mỹ, vào thời điểm này, áp lực buồn ngủ tích lũy từ đầu ngày đã giảm, trong khi nhịp sinh học vẫn duy trì trạng thái ngủ. Nếu xuất hiện yếu tố kích thích, não có thể chuyển nhanh sang trạng thái tỉnh táo, khiến việc ngủ lại khó khăn hơn so với đầu đêm. Đây là hiện tượng liên quan đến cơ chế sinh học tự nhiên của cơ thể, không phải vấn đề hiếm gặp.

Tình trạng thức giấc vào khoảng 3 giờ sáng đôi khi được gắn với yếu tố tâm linh hoặc cho rằng chỉ xuất hiện ở người cao tuổi. Tuy nhiên, các chuyên gia giấc ngủ cho biết đây có thể là hiện tượng sinh lý bình thường ở nhiều độ tuổi, liên quan đến sự chuyển đổi giữa các giai đoạn của chu kỳ ngủ.

Một số nguyên nhân thường gặp gồm căng thẳng khiến hệ thần kinh tăng cảnh giác, sử dụng caffeine hoặc rượu bia trước giờ ngủ, nhiệt độ phòng không phù hợp, tiểu đêm và các vấn đề sức khỏe như trào ngược dạ dày, đau mạn tính. Rượu bia có thể khiến một người nhanh buồn ngủ lúc đầu nhưng lại làm giấc ngủ gián đoạn về sau, do đó không phải giải pháp hiệu quả.

Thức giấc vài lần mỗi đêm chưa đồng nghĩa với mất ngủ, bởi chu kỳ ngủ vốn thay đổi liên tục. Điều cần lưu ý là tình trạng này kéo dài, tái diễn thường xuyên hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe, khả năng tập trung vào ban ngày. Một nghịch lý thường gặp là càng cố ép mình ngủ lại, nhiều người càng tỉnh táo. Theo chuyên gia, việc liên tục nhìn đồng hồ và tự nhủ “giờ này rồi mà chưa ngủ được” có thể biến giấc ngủ thành nhiệm vụ gây áp lực, khiến não khó thư giãn.

Cách xử lý khi tỉnh giấc giữa đêm

Bác sĩ Alex Dimitriu, chuyên gia y học giấc ngủ tại Mỹ, gợi ý thư giãn cơ thể theo từng vùng, bắt đầu từ ngón chân rồi dần chuyển sự chú ý lên các bộ phận khác. Cách này có thể giúp giảm căng thẳng, hỗ trợ cơ thể trở lại trạng thái nghỉ ngơi. Ông cũng khuyên không nên cố giải quyết mọi lo lắng ngay giữa đêm, bởi những vấn đề ấy có thể được nhìn nhận bình tĩnh hơn vào ban ngày.

Tiến sĩ Grandner khuyến nghị tránh liên tục kiểm tra đồng hồ. Người khó ngủ có thể đặt điện thoại hoặc đồng hồ ngoài tầm nhìn để hạn chế thói quen xem giờ, từ đó giảm áp lực tâm lý.Nếu đã nằm một lúc nhưng vẫn tỉnh táo, hãy rời khỏi giường, đến nơi có ánh sáng dịu và thực hiện hoạt động yên tĩnh như đọc sách giấy. Chỉ quay lại giường khi cảm thấy buồn ngủ, tránh để giường ngủ gắn liền với sự bực bội, lo lắng.

Thức giấc giữa đêm đôi khi chỉ là hiện tượng sinh lý bình thường. Tuy nhiên, nếu tình trạng lặp lại thường xuyên và ảnh hưởng đến sinh hoạt ban ngày, người gặp vấn đề nên cân nhắc trao đổi với chuyên gia y tế để tìm nguyên nhân và hướng xử lý phù hợp.

Nguyễn Lan (tổng hợp)

Từ Khóa: