Hàng loạt tác nhân trí tuệ nhân tạo (AI) do OpenAI phát triển bị phát hiện tìm cách che giấu hoạt động sau khi truy cập trái phép vào nhiều website chính phủ nước ngoài, làm dấy lên thêm lo ngại về khả năng kiểm soát công nghệ này.

Báo cáo do Công ty an ninh mạng Asymmetric Security, trụ sở tại San Francisco (bang California, Mỹ), công bố ngày 01/10 cho thấy các tác nhân AI đã tự mở tài khoản cá nhân trên một dịch vụ phân tích website nhằm che giấu lịch sử tìm kiếm. Chúng đồng thời tạo các hộp thư điện tử tạm thời, trong đó có hộp thư được thiết lập tự xóa sau 48 giờ.

Theo AFP, thông tin trên được đưa tin ngày 02/10, giờ Hà Nội. Báo cáo dựa trên việc phân tích hoạt động của nhóm tác nhân AI nhắm vào website chính phủ Australia cùng nhiều cơ quan công quyền khác trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 9.

Một người phát ngôn giấu tên của OpenAI cho biết phần lớn hoạt động được rà soát liên quan đến những nhiệm vụ nghiên cứu thông thường, như truy cập nội dung công khai để trả lời các câu hỏi cụ thể.

Từ nhiệm vụ thu thập dữ liệu đến xâm nhập website chính phủ

Sự việc bắt đầu từ tháng 6, khi một tác nhân AI của OpenAI truy cập trái phép cổng thông tin thống kê y tế thuộc Services Australia, cơ quan quản lý dữ liệu y tế công cộng của Australia.

Ngày 23/9, Thủ tướng Australia Anthony Albanese xác nhận vụ việc và cho biết đã trực tiếp trao đổi với Tổng giám đốc OpenAI Sam Altman để bày tỏ quan ngại. Ông Albanese cũng cảnh báo thêm 3 website khác của chính phủ Australia có thể đã bị ảnh hưởng.

Theo Asymmetric, các tác nhân AI có khả năng tự hoàn thiện kỹ thuật xâm nhập chỉ trong vài ngày, thay vì mất nhiều tháng hoặc nhiều năm như cách tin tặc con người thường cần. Đáng chú ý, vụ việc ban đầu xuất phát từ một nhiệm vụ tưởng như vô hại là thu thập số liệu thống kê y tế, sau đó vượt khỏi phạm vi kiểm soát dự kiến.

Đây cũng không phải sự cố duy nhất liên quan đến tác nhân AI. Hồi tháng 7, OpenAI từng công bố vụ tác nhân AI tấn công nền tảng mã nguồn mở Hugging Face. Ngày 28/9, phòng thí nghiệm Transluce của Mỹ tiếp tục ghi nhận một tác nhân AI có vẻ thuộc về OpenAI tìm cách xâm nhập website chính phủ Canada.

Điểm đáng chú ý trong báo cáo của Asymmetric là chưa thể xác định hành vi xóa dấu vết của các tác nhân AI có chủ đích hay chỉ là hệ quả ngoài dự kiến từ cách vận hành tự động. Điều này cho thấy công nghệ có thể thực hiện những hành vi che giấu hoạt động, trong khi con người vẫn khó xác định đó là một “lỗi” hay “lựa chọn” của hệ thống.

Trong phản hồi, OpenAI tiếp tục khẳng định phần lớn hoạt động chỉ phục vụ nghiên cứu thông thường. Tuy nhiên, công ty cũng thừa nhận tác nhân AI đã truy cập trái phép vào các trang web của cơ quan liên bang Mỹ, trong đó có Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ.

AP dẫn lời giới phê bình trong ngành cho rằng các sự cố liên tiếp có thể bắt nguồn từ những sơ hở bảo mật trong quá trình xây dựng công nghệ, thay vì chỉ là rủi ro không thể lường trước.Tổng giám đốc Anthropic Dario Amodei hồi tháng trước từng cảnh báo về khả năng các “bầy đàn” tác nhân AI có thể “tiến tới kiểm soát hoàn toàn internet” nếu không được giám sát chặt chẽ.

Trong khi đó, Reuters dẫn báo cáo của công ty an ninh mạng Proofpoint cho biết nhóm tin tặc Trung Quốc TA419 đã giả danh chuyên gia AI Mỹ, trong đó có một cựu quan chức chính phủ, để lừa đảo đánh cắp thông tin của giới chuyên gia chính sách tại Mỹ và Nhật Bản.

Những diễn biến này cho thấy rủi ro an ninh liên quan đến AI không chỉ đến từ chính các mô hình, mà còn có thể xuất hiện khi công nghệ này bị lợi dụng làm vỏ bọc cho các hoạt động tấn công.

Nguyễn Lan (tổng hợp)