Iran cho rằng phản hồi của Mỹ về 7 điều kiện mở lại eo biển Hormuz chưa đáp ứng yêu cầu, đồng thời tuyên bố chưa tiếp tục đàm phán cho đến khi Washington giải quyết đầy đủ các đề nghị của Tehran.

Ông Mohsen Rezaei, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, ngày 11/10 theo giờ địa phương, tức rạng sáng 12/10 theo giờ Hà Nội, cho biết Mỹ đã liên hệ với Tehran qua ba kênh trung gian gồm Pakistan, Qatar và Iraq trong hai tháng qua. Động thái này diễn ra sau khi Iran đưa ra đề xuất tại kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc cuối tháng 09.

Khoảng hai tuần trước, Tehran gửi văn bản gồm 7 điều kiện và tuyên bố sẽ không mở lại eo biển Hormuz hay nối lại đàm phán nếu các yêu cầu chưa được đáp ứng đầy đủ. Trên mạng xã hội X, ông Rezaei nhấn mạnh rằng “ngoại giao Iran đã thay đổi, không có chuyện quay lại nguyên trạng trước đây”.

Xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát từ cuối tháng 2 năm nay, khiến tuyến hàng hải Hormuz trở thành điểm nóng chiến lược. Trước chiến sự, eo biển này vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí hóa lỏng toàn cầu. Kể từ khi xung đột nổ ra, Iran trên thực tế đã phong tỏa tuyến đường, trong khi Mỹ áp lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran và hộ tống tàu chở dầu qua khu vực an toàn.

Washington cũng bác đề xuất để Iran và Oman cùng quản lý eo biển. Các vòng đàm phán trước đó từng bế tắc do bất đồng về kho dự trữ uranium làm giàu của Iran, khi Tehran tiếp tục từ chối ngừng hoạt động làm giàu trong nước hoặc chuyển giao vật liệu ra nước ngoài. Cùng ngày 11/10, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố các biện pháp trừng phạt và phong tỏa hải quân đã khiến Iran rơi vào tình trạng “cô lập hoàn toàn” về kinh tế.

Ông Rezaei khẳng định Iran không còn ở giai đoạn chờ đợi phản hồi từ Washington. Dù Mỹ đã đưa ra câu trả lời, ông cho rằng phía Washington cần làm rõ những vấn đề mà Tehran vẫn đánh giá là mơ hồ.

Theo quan chức Iran, quyền kiểm soát eo biển Hormuz là tài sản chiến lược quan trọng của nước này. Ông cũng cho rằng an ninh khu vực vùng Vịnh không thể được bảo đảm nếu thiếu vai trò quản lý của Tehran đối với tuyến hàng hải.

Tuyên bố của ông Rezaei được đưa ra khi căng thẳng trên thực địa gia tăng. Theo Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), trong 24 giờ trước đó, ba tàu chở dầu siêu trường đã trúng thủy lôi và bốc cháy sau khi tắt hệ thống định vị, nhận dạng và đi theo tuyến đường mà lực lượng này cho là không được phép.

Sau các sự cố, IRGC phát cảnh báo rằng mọi tàu tắt hệ thống định vị khi đi qua Hormuz sẽ bị coi là “lực lượng thù địch” và phải “chịu hình phạt nghiêm khắc”.

Trong khi Mỹ tuyên bố Iran không còn khả năng sử dụng Hormuz làm đòn bẩy chiến lược nhờ Washington đã kiểm soát được cục diện, các vụ tàu trúng mìn liên tiếp cho thấy rủi ro trên tuyến hàng hải vẫn ở mức cao. Khoảng cách giữa tuyên bố ngoại giao và tình hình thực địa tiếp tục đặt ra thách thức đối với nỗ lực hạ nhiệt xung đột giữa hai bên.

Vũ Dung (tổng hợp)

Từ Khóa: