Các trường học phải công khai nhà cung cấp, thực đơn, hóa đơn nhập thực phẩm và hình ảnh khay ăn để phụ huynh giám sát chất lượng bữa ăn bán trú của học sinh.

Ngày 14/8, Thủ tướng ban hành Chỉ thị 33/CT-TTg, thiết lập cơ chế để đại diện cha mẹ học sinh tham gia giám sát hoạt động tổ chức bữa ăn trong trường. Sau hơn một tháng, cách thực hiện giữa các địa phương vẫn khác nhau, từ kiểm tra đột xuất đến chờ hướng dẫn cụ thể.

Chỉ thị được ban hành sau một số vụ ngộ độc thực phẩm ở học sinh. Theo yêu cầu, nhà trường phải thông báo hằng ngày về nhà cung cấp, thực đơn và các thông tin liên quan thông qua bảng tin, website, ứng dụng hoặc nhóm trực tuyến. Những phản ánh về suất ăn phải được tiếp nhận, xử lý trong vòng 24 giờ.

Quyền giám sát của phụ huynh không chỉ dừng ở việc xem hình ảnh. Đại diện cha mẹ học sinh có thể theo dõi quá trình tiếp nhận nguyên liệu, chia suất, kiểm tra khu chế biến và thử nhanh một số thực phẩm có nguy cơ cao khi đủ điều kiện. Với trường sử dụng suất ăn chế biến sẵn, phụ huynh có thể đề nghị hiệu trưởng tổ chức kiểm tra tại cơ sở cung cấp.

Trách nhiệm xử lý cũng được đặt ra. Đơn vị không bảo đảm an toàn thực phẩm phải bị chấm dứt hợp đồng, hành vi cắt giảm khẩu phần cần được xử lý nghiêm. Ngày 13/9, Công điện 64/CĐ-TTg giao UBND cấp xã trách nhiệm lựa chọn và ký hợp đồng với đơn vị cung cấp suất ăn cho trường công lập trên địa bàn.

Tại Quảng Trị, sau những tranh luận về suất ăn ở Trường tiểu học Hùng Vương (phường Đông Hà), chính quyền yêu cầu các trường công khai khẩu phần hằng ngày và gắn trách nhiệm với người đứng đầu. Một trường tại phường Đồng Thuận còn cho phép phụ huynh kiểm tra bất kỳ lúc nào nếu có giấy vào cổng do hiệu trưởng ký.

Công khai thông tin chưa đồng nghĩa với kiểm soát chất lượng

Vấn đề nằm ở khả năng kiểm chứng những gì nhà trường công bố. Cuối tháng 3, một đường dây bị phát hiện phân phối khoảng 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi. Theo điều tra, một phần số thịt này đã vào bếp trường thông qua kênh cung ứng có hồ sơ hợp thức.

Trường hợp đó cho thấy giấy tờ đầy đủ không đồng nghĩa thực phẩm được kiểm soát an toàn. Luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TPHCM) phân biệt rõ hai cách giám sát: “Sự khác nhau nằm ở chỗ một bên là “cho xem”, còn bên kia là “cho kiểm chứng”.” Theo ông, hình ảnh một khay cơm đầy đủ không thể chứng minh chất lượng của hàng trăm suất ăn còn lại.

Chi phí cũng là một vấn đề cần được làm rõ. Tại Nghệ An, một nhà cung cấp cho biết nếu giá suất ăn giảm từ 44.000 đồng xuống 35.000 đồng, họ khó duy trì thực đơn hiện tại, có thể phải giảm lượng thức ăn hoặc bỏ món tráng miệng. Điều này đặt ra yêu cầu kiểm tra khẩu phần thực tế thay vì chỉ căn cứ vào thực đơn được niêm yết.

Luật sư Hoàng Hà đặt ra câu hỏi về trách nhiệm khi phát hiện sai phạm. Tại TPHCM, một số phường đã thành lập tổ thẩm định để lựa chọn nhà cung cấp, nhưng nhiều trường vẫn để hiệu trưởng ký hợp đồng theo cách trước đây. Nếu không xác định rõ đơn vị và cá nhân chịu trách nhiệm, việc công khai thông tin có nguy cơ chỉ dừng ở thủ tục.

Phụ huynh cần biết số tiền đóng góp được sử dụng như thế nào và con mình thực sự nhận được khẩu phần gì. Minh bạch chỉ có ý nghĩa khi thông tin có thể được đối chiếu với thực tế và sai phạm được xác định trách nhiệm rõ ràng.

Nguyễn Hiệp (tổng hợp)

Từ Khóa: