Nhiều người bận rộn thường xuyên bỏ bữa sáng mà không biết thói quen này có thể làm tăng nguy cơ cao huyết áp theo thời gian, ngay cả khi không thừa cân.

Theo bác sĩ chuyên khoa tim mạch Angela Ryan Lee tại Mỹ, thỉnh thoảng bỏ bữa sáng hoặc nhịn ăn trong thời gian ngắn thường không gây hại đáng kể. Tuy nhiên, duy trì thói quen này lâu dài có thể làm tăng nguy cơ cao huyết áp. Phân tích tổng hợp năm 2022 trên khoảng 14.200 người cho thấy nhóm thường xuyên bỏ bữa sáng có tỷ lệ tăng huyết áp cao hơn nhóm ăn sáng đều đặn. Nghiên cứu công bố năm 2018 cũng ghi nhận mối liên hệ tương tự, đặc biệt ở phụ nữ.

Vì sao bỏ bữa sáng có thể ảnh hưởng đến huyết áp?

Theo bác sĩ Lee, nguyên nhân có thể liên quan đến cortisol, hormone tham gia điều hòa phản ứng căng thẳng, chuyển hóa và huyết áp. Thời điểm ăn sáng ảnh hưởng đến nhịp tiết cortisol tự nhiên. Khi bỏ bữa, nhịp này có thể bị xáo trộn, khiến nồng độ hormone tăng tạm thời và kéo theo biến động huyết áp.Thói quen nhịn ăn sáng còn có thể ảnh hưởng đến lựa chọn thực phẩm trong ngày.Một số người có xu hướng ăn nhiều hơn vào bữa trưa, bữa tối hoặc lựa chọn thực phẩm kém lành mạnh, từ đó làm tăng gánh nặng cho hệ tim mạch.

Tại Việt Nam, TS Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8, từng đề cập đến những thay đổi liên quan đến gan và đường huyết khi nhịn ăn sáng. Sau một đêm ngủ dài, cơ thể duy trì đường huyết nhờ nguồn glycogen dự trữ trong gan. Tuy nhiên, bỏ bữa sáng kéo dài có thể làm thay đổi cách cơ thể xử lý dinh dưỡng ở những bữa ăn tiếp theo.

Nghịch lý là nhiều người nhịn ăn sáng để giảm cân hoặc cải thiện sức khỏe nhưng có thể vô tình làm tăng nguy cơ đối với hệ tim mạch. Các dữ liệu được đề cập cho thấy mối liên hệ giữa bỏ bữa sáng và tăng huyết áp vẫn tồn tại ngay cả khi xét đến yếu tố béo phì. Điều này cho thấy cân nặng không phải yếu tố duy nhất cần quan tâm.

TS Lê Thị Hương Giang cho biết người trưởng thành khỏe mạnh không nhất thiết phải ăn sáng trong mọi trường hợp, nếu khẩu phần cả ngày bảo đảm đầy đủ dinh dưỡng và cân nặng ổn định. Tuy nhiên, việc nhịn ăn liên tục 16-18 tiếng không nên được coi là thành tích sức khỏe chỉ vì đang có trào lưu nhịn ăn gián đoạn.Với người đã được chẩn đoán cao huyết áp, bác sĩ Lee khuyến cáo duy trì chế độ ăn sáng đủ chất như một phần trong việc bảo vệ tim mạch. Bên cạnh đó, người bệnh cần giữ cân nặng hợp lý, hạn chế rượu bia, không hút thuốc và tuân thủ thuốc điều trị theo chỉ định.

Những người muốn áp dụng nhịn ăn gián đoạn, đặc biệt là người đang sử dụng thuốc hạ huyết áp, nên trao đổi với bác sĩ trước khi thực hiện để được hướng dẫn phù hợp.Bữa sáng không phải yếu tố duy nhất quyết định huyết áp, nhưng duy trì chế độ ăn uống hợp lý và theo dõi sức khỏe thường xuyên vẫn là những bước quan trọng giúp bảo vệ hệ tim mạch lâu dài.

Nguyễn Lan (tổng hợp)